سد زنوز

سد زنوز یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی شهرستان مرند در استان آذربایجان شرقی است که در نزدیکی شهر زنوز و حدود 24 کیلومتری شمال شرقی مرند قرار دارد. این سد بر روی رودخانه زنوزچای احداث شده و در میان باغ‌های سرسبز و مشهور سیب زنوز چشم‌اندازی کم‌نظیر ایجاد کرده است. شهر زنوز به دلیل آب‌وهوای معتدل و تولید سیب‌های مرغوب و خوش‌طعم شهرت فراوانی دارد و همین ویژگی سبب شده ترکیب باغ‌های میوه، کوهستان و دریاچه سد، یکی از جذاب‌ترین مناظر طبیعی منطقه را شکل دهد. قرارگیری سد در دامنه ارتفاعات و نزدیکی به چشمه‌های متعدد، محیطی آرام و دلپذیر برای گردشگران و طبیعت‌دوستان فراهم کرده است.

این سد از نوع سنگریزه‌ای با هسته رسی ناتراوا است و حدود 59 متر ارتفاع از بستر رودخانه دارد. آب مخزن آن عمدتاً از چشمه‌های دائمی کوه سلطان سنجر تأمین می‌شود که در تمام فصول سال جریان دارند و آب زلال و گوارای منطقه را فراهم می‌کنند. حجم مفید مخزن سد حدود 8٫5 میلیون مترمکعب است و در اطراف آن باغ‌های سیب، زردآلو و دیگر درختان میوه، جلوه‌ای چشم‌نواز به چشم‌انداز منطقه بخشیده‌اند. مخزن سد زیستگاه گونه‌های مختلف ماهیان آب شیرین است و به همین دلیل، ماهیگیری تفریحی از فعالیت‌های محبوب گردشگران در این منطقه به شمار می‌رود. سکوت طبیعت، انعکاس کوه‌ها در آب و هوای مطبوع ارتفاعات، سد زنوز را به مقصدی مناسب برای گردش یک‌روزه و استراحت در دل طبیعت تبدیل کرده است.

برای دسترسی به سد زنوز باید از شهر مرند وارد جاده زنوز شوید و پس از عبور از باغ‌های میوه و روستاهای مسیر، به دریاچه سد برسید. جاده دسترسی آسفالته است و بخش پایانی مسیر چشم‌اندازهای زیبایی از باغ‌ها و کوهستان را پیش روی گردشگران قرار می‌دهد. بهترین زمان بازدید از سد زنوز فصل بهار تا اوایل پاییز است؛ زمانی که باغ‌ها سرسبز و هوای منطقه خنک و مطبوع است. در بازدید از این منطقه لازم است از آلوده کردن آب سد و چشمه‌ها، آسیب رساندن به باغ‌ها و رها کردن زباله در طبیعت خودداری شود تا این چشم‌انداز ارزشمند طبیعی و کشاورزی همچنان پاکیزه و زیبا باقی بماند.