غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان که با نام «اشکفت یزدان» نیز شناخته می‌شود، یکی از ارزشمندترین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی استان یزد است که در نزدیکی روستای هفتهر از توابع ندوشن و در شمال غربی استان قرار دارد. این غار بر فراز کوه اشکفت (شگفت) و در ارتفاع حدود 2200 متری از سطح دریا واقع شده و از بزرگ‌ترین غارهای طبیعی استان یزد به شمار می‌رود. دهانه عظیم غار با قطری بین 40 تا 60 متر، چشم‌اندازی کم‌نظیر در میان ارتفاعات منطقه ایجاد کرده است. وجود قندیل‌های آهکی، حوضچه‌های طبیعی و ساختارهای رسوبی ارزشمند که قدمت برخی از آن‌ها به بیش از دو میلیون سال می‌رسد، این غار را به یکی از مهم‌ترین پدیده‌های زمین‌شناسی مرکز ایران تبدیل کرده است. غار شگفت یزدان علاوه بر ارزش‌های طبیعی، در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده و از جایگاه ویژه‌ای در میان زرتشتیان برخوردار است.

این غار در گذشته یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی زرتشتیان بوده و براساس اسناد تاریخی، آتش مقدس زرتشتیان در قرن نهم هجری به مدت حدود 30 سال در آن نگهداری می‌شد. آثار باقی‌مانده از خاکستر آتشدان‌ها، بقایای بناهای قدیمی و چندین حوض کوچک و بزرگ درون غار، گواهی بر کاربری مذهبی و سکونتی آن در دوره‌های گذشته هستند. فضای داخلی غار بسیار وسیع بوده و ظرفیت حضور تعداد زیادی از بازدیدکنندگان را دارد. سه قندیل آهکی شاخص، بلورهای سفیدرنگ رسوبی و صدای چکیدن آب در حوضچه‌های داخلی، جلوه‌ای متفاوت به محیط غار بخشیده‌اند. قرار گرفتن این اثر طبیعی در منطقه‌ای صعب‌العبور باعث شده ساختار داخلی آن تا حد زیادی دست‌نخورده باقی بماند. امروزه نیز برخی زرتشتیان ایران و حتی پیروان این آیین از کشورهای دیگر برای برگزاری آیین‌های مذهبی و نیایش به این مکان مراجعه می‌کنند.

برای دسترسی به غار شگفت یزدان ابتدا باید خود را به روستای هفتهر برسانید. مسیر اصلی از اردکان و عقدا عبور می‌کند و پس از رسیدن به حوالی روستا، بخشی از مسیر با خودرو و ادامه راه از طریق پاکوب کوهستانی انجام می‌شود. مسیر صعود تا دهانه غار چندان طولانی نیست اما شیب تندی دارد و نیازمند آمادگی جسمانی مناسب و تجهیزات اولیه کوهپیمایی است. بهترین زمان بازدید از این غار اواخر زمستان، فصل بهار و اوایل پاییز است؛ زیرا در تابستان گرمای شدید منطقه و در زمستان سرمای ارتفاعات شرایط بازدید را دشوار می‌کند. بازدیدکنندگان باید از آسیب رساندن به قندیل‌های آهکی و آثار تاریخی داخل غار خودداری کنند، زباله‌های خود را از منطقه خارج سازند و تنها در مسیرهای مشخص‌شده حرکت کنند تا این میراث ارزشمند طبیعی و فرهنگی برای نسل‌های آینده نیز حفظ شود.