منطقه حفاظت‌شده کوسالان و شاهو یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های طبیعی غرب ایران است که در حد فاصل شهرستان‌های سروآباد، مریوان و کامیاران در استان کردستان قرار دارد. این منطقه وسیع که بخشی از آن تا مرزهای استان کرمانشاه امتداد یافته، در سال 1388 به فهرست مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوست و امروزه با وسعتی بیش از 64 هزار هکتار از مهم‌ترین مناطق حفاظت‌شده زاگرس به شمار می‌رود. قرارگیری در قلب منطقه هورامان، وجود رشته‌کوه‌های مرتفع کوسالان و شاهو، دره‌های عمیق، چشمه‌های فراوان و روستاهای پلکانی و تاریخی، چشم‌اندازهایی کم‌نظیر را در این پهنه طبیعی ایجاد کرده است. معماری بومی روستاهای منطقه نیز در کنار طبیعت کوهستانی، جذابیت گردشگری این ناحیه را دوچندان کرده است.

منطقه کوسالان و شاهو از نظر تنوع زیستی یکی از غنی‌ترین زیستگاه‌های استان کردستان محسوب می‌شود. تاکنون بیش از 242 گونه گیاهی، 117 گونه پرنده، 23 گونه پستاندار و 17 گونه خزنده در این منطقه شناسایی شده‌اند. جنگل‌های گسترده بلوط، مهم‌ترین پوشش گیاهی منطقه را تشکیل می‌دهند و در کنار آن گونه‌های متنوع گیاهان دارویی، خوراکی و معطر در ارتفاعات مختلف رویش دارند. از مهم‌ترین جانوران منطقه می‌توان به پلنگ، خرس قهوه‌ای، سیاه‌گوش، کل و بز، گرگ، روباه و شغال اشاره کرد. همچنین پرندگان ارزشمندی مانند هما، کرکس و عقاب طلایی در این زیستگاه حضور دارند. کوه شاهو که بخشی از رشته‌کوه زاگرس است و ارتفاع متوسط آن به حدود 3400 متر می‌رسد، یکی از مشهورترین ارتفاعات منطقه هورامان به شمار می‌رود و به دلیل مراتع وسیع، چشمه‌های متعدد و چشم‌اندازهای وسیع طبیعی شهرت فراوانی دارد.

دسترسی به منطقه حفاظت‌شده کوسالان و شاهو از مسیرهای مختلفی از جمله جاده‌های منتهی به سروآباد، مریوان، کامیاران و روستاهای منطقه هورامان امکان‌پذیر است. بهترین زمان بازدید از این منطقه فصل بهار و اوایل تابستان است؛ زمانی که پوشش گیاهی در اوج طراوت قرار دارد و دشت‌ها و دامنه‌های کوهستانی جلوه‌ای کم‌نظیر پیدا می‌کنند. پاییز نیز به دلیل رنگ‌آمیزی جنگل‌های بلوط از فصل‌های محبوب بازدید محسوب می‌شود. با توجه به ارزش بالای اکولوژیکی منطقه، گردشگران باید از روشن کردن آتش در مناطق جنگلی، رهاسازی زباله، آسیب به پوشش گیاهی و ایجاد مزاحمت برای حیات‌وحش خودداری کنند تا این میراث طبیعی ارزشمند برای نسل‌های آینده حفظ شود.