شهر زیرزمینی دژمنده

دژمنده، که به شهر زیرزمینی خوئین نیز شناخته می‌شود، در روستای خوئین از توابع شهرستان ایجرود در استان زنجان واقع شده است. این دستکند تاریخی در عمق تقریبی 40 متر از سطح زمین قرار دارد و مساحتی حدود 4000 متر مربع را پوشش می‌دهد. ساختار آن شامل دالان‌های پیچ‌درپیچ، اتاق‌های متعدد، انبارها، طویله‌ها و حتی حوض‌هایی برای ذخیره آب است. ورودی‌های متعدد این مجموعه، از جمله ورودی‌هایی که به روستا و دشت‌های اطراف متصل می‌شوند، نشان‌دهنده کاربردهای مختلف آن در طول تاریخ بوده است. 

این شهر زیرزمینی احتمالاً در دوره‌های سلجوقی یا مغولان ساخته شده و به‌عنوان پناهگاهی در برابر حملات دشمنان مورد استفاده قرار می‌گرفته است. معماری آن با دقت و مهارت بالا طراحی شده و در سقف دالان‌ها منافذی برای تهویه هوا تعبیه شده است. در انتهای برخی راهروها، کتیبه‌هایی سنگی وجود دارد که هنوز ترجمه کامل آن‌ها ممکن نشده است. این ویژگی‌ها، دژمنده را به یکی از شگفت‌انگیزترین آثار تاریخی ایران تبدیل کرده است.

دسترسی به دژمنده از طریق جاده‌های اصلی شهرستان ایجرود امکان‌پذیر است. بهترین زمان برای بازدید از این مکان تاریخی فصول بهار و پاییز است که هوا معتدل و مناسب برای گردشگری است. مهم است که در هنگام بازدید از این مکان، به اصول طبیعت‌گردی مسئولانه توجه داشته باشیم و از آسیب رساندن به محیط زیست و آثار تاریخی خودداری کنیم.